Rzeki Polski w krzyżówkach – dopływy, miasta i liczba liter

Podpowiedź geograficzna zwykle wskazuje jedną z czterech relacji: do jakiej rzeki wpada szukany ciek („dopływ Warty”), przez jakie miasto płynie („rzeka w Kaliszu”), dokąd uchodzi („uchodzi do Zalewu Wiślanego”) albo jaką pełni funkcję („rzeka graniczna”). Każda relacja zawęża wybór inaczej, dlatego zanim zaczniesz liczyć litery, ustal, o którą z nich chodzi.

Określenia „lewy” i „prawy dopływ” dotyczą brzegu rzeki głównej oglądanej zgodnie z kierunkiem nurtu. Karpackie dopływy Wisły, takie jak RABA czy DUNAJEC, są prawymi dopływami, a rzeki dopływające do Wisły od zachodu, na przykład PILICA i BZURA — lewymi.

Liczba liter w tabelach nie obejmuje spacji ani dywizów. Rzeki o dwuczłonowych nazwach, takie jak NYSA KŁODZKA, częściej występują w krzyżówkach jako samo słowo NYSA, a drugi człon pojawia się w treści podpowiedzi.

WISŁA (5 liter) to najdłuższa rzeka Polski. Płynie ponad tysiąc kilometrów od źródeł na Baraniej Górze w Beskidzie Śląskim do Zatoki Gdańskiej. Leżą nad nią między innymi Kraków, Sandomierz, Puławy, Warszawa, Płock, Włocławek, Toruń, Grudziądz i Tczew. Jej niemiecka nazwa, Weichsel, bywa osobną podpowiedzią.

ODRA (4 litery) wypływa w Czechach, w dolnym biegu wyznacza granicę z Niemcami i uchodzi do Zalewu Szczecińskiego. Leżą nad nią Racibórz, Kędzierzyn-Koźle, Opole, Brzeg, Wrocław, Głogów, Słubice, Kostrzyn nad Odrą i Szczecin. Niemiecka nazwa ODER także ma cztery litery, ale inną pisownię.

Dwie największe rzeki wyznaczają dorzecza, według których ułożone są dalsze tabele. Rzeki Pomorza uchodzą bezpośrednio do Bałtyku, a kilka rzek północno-wschodnich płynie do Pregoły lub Niemna poza granicami Polski.

Tabela wymienia dopływy Wisły w kolejności od źródeł do ujścia. Rubryka „brzeg” pomaga przy podpowiedziach typu „prawy dopływ Wisły”, a miasta — przy podpowiedziach typu „rzeka w Nowym Sączu” albo „płynie przez Sochaczew”.

Część rzek trafia do Wisły pośrednio. BUG uchodzi do Narwi w Zalewie Zegrzyńskim, a dopiero Narew — do Wisły. Długi odcinek Bugu wyznacza granicę Polski z Ukrainą i Białorusią, dlatego podpowiedź „rzeka graniczna na wschodzie” często prowadzi właśnie do tej trzyliterowej odpowiedzi.

Do Sanu, najdłuższego karpackiego dopływu Wisły, uchodzą między innymi WISŁOK i TANEW. Nazwy z tej grupy łatwo pomylić z rzekami o podobnym brzmieniu, o czym więcej w ostatniej tabeli.

WARTA (5 liter) jest najdłuższym dopływem Odry i najważniejszą rzeką Wielkopolski. Płynie przez Częstochowę, Sieradz, Konin, Poznań i Gorzów Wielkopolski, a do Odry wpada w Kostrzynie. Do Warty uchodzą między innymi PROSNA, OBRA, WEŁNA i NOTEĆ, a do Noteci — GWDA i DRAWA.

Rzeki graniczne na zachodzie i południu też mają swoje stałe podpowiedzi. NYSA ŁUŻYCKA od trójstyku granic z Czechami i Niemcami aż do ujścia oddziela Polskę od Niemiec, a OLZA w rejonie Cieszyna — Polskę od Czech.

Rzeki przymorskie są krótkie, ale w krzyżówkach pojawiają się często, bo łatwo je opisać nazwą nadmorskiego miasta. Na północnym wschodzie uważaj na kierunek odpływu: ŁYNA płynie do Pregoły w obwodzie królewieckim, a CZARNA HAŃCZA — do Niemna.

Najwięcej błędów powstaje przy nazwach bliźniaczych i rzekach o tej samej nazwie w różnych regionach. Zanim wpiszesz odpowiedź, porównaj ją z miastem albo rzeką główną wymienioną w podpowiedzi.

Polskie nazwy mają także rzeki zagraniczne: ŁABA (niem. Elbe), DUNAJ, REN, NIEMEN, PREGOŁA, DNIEPR czy DNIESTR. W krzyżówce wpisuje się formę polską, chyba że podpowiedź wyraźnie prosi o nazwę obcą.

Podpowiedź „dopływ Wisły, 3 litery” ma w tabeli trzy rozwiązania: SAN, WDA i OSA. Sama długość nie wystarczy, dlatego rozstrzygają litery z krzyżowań albo dodatkowa informacja — „prawy dopływ” wyklucza lewobrzeżną WDĘ, a „rzeka w Przemyślu” wskazuje SAN.

Podobnie „dopływ Warty, 5 liter” prowadzi do NOTECI albo WEŁNY. Gdy znasz drugą literę O, wybierasz NOTEĆ; gdy E — WEŁNĘ. Tabele warto czytać razem z diagramem, a nie zamiast niego.